Stappenplan — De weg naar augustus 2027
De Staat van het Onderwijs 2026 · Kenniswebinar

Stappenplan Kwaliteitszorg voor schoolleiders

2026 → 2027

De weg naar augustus 2027.
Zo maak je je kwaliteitscyclus aantoonbaar.

Een concreet stappenplan langs de signalen uit De Staat van het Onderwijs 2026: kwaliteitszorg, burgerschap, differentiatie, basisvaardigheden en hoorrecht — en hoe je vóór het nieuwe onderzoekskader laat zíen dat het werkt.

Het olifantenpaadje

Er ligt een keurig bestraat pad: het waarderingskader, de norm, “zo hoort een goede les eruit te zien.” Belangrijk — en het ligt er niet voor niets. Maar de échte les loopt vaak nét ernaast: hoe leerlingen het lesklimaat beleven, of de uitleg landt, of ze zich gezien voelen.

Dat zandpad — uitgesleten door de voetstappen van leerlingen — vertelt je meer over je onderwijs dan welk beleidsstuk dan ook. De slimste ontwerpers bestraten pas waar al gelopen wordt. Dit stappenplan begint daarom niet bij het ideaalplaatje, maar bij wat er in de praktijk gebeurt.

De tijdlijn die je school stuurt

Vier ijkpunten, één richting

aug 2025

OP0 Basisvaardigheden telt mee in het eindoordeel. Hoorrecht leerling bij eigen OPP (OP2). Sop verhuist naar de schoolgids.

Nu
aug 2026

Laatste jaarlijkse bijstelling vóór de grote herziening. Inspectie bezoekt scholen vaker en vaker onaangekondigd.

aug 2027

Volledig nieuw onderzoekskader (integraal toezicht) én nieuwe kerndoelen voor alle leergebieden.

aug 2031

Einde overgangsrecht: kerndoelen volledig ingevoerd. De jaren ervoor zijn om te oefenen en te borgen.

Het stappenplan

Zeven stappen naar een aantoonbaar werkende cyclus

1

Maak je kwaliteitscyclus aantoonbaar

SKA1 · SKA2 · SKA3Rode draad Staat 2026
Wat de Staat 2026 zegt

De drie kwaliteitszorgstandaarden — visie/doelen (SKA1), uitvoering (SKA2) en evaluatie/verantwoording (SKA3) — zijn de váakst onvoldoende beoordeelde standaarden van het hele kader. Niet de visie ontbreekt, wel het aantoonbaar evalueren.

Wat je nú regelt & laat zien

Leg een ritme van structureel meten vast. Wie herhaald meet met De LesSpiegel®, láát SKA3 draaien: data → duiding → actie → opnieuw meten. De stijgende %-positief over het jaar is je bewijs.

→ Vindplaats: De zelfevaluaties staan klaar in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools.
2

Burgerschap: doelgericht, samenhangend, herkenbaar én gemonitord

OP0 · OR2 · VS1/VS2~58% PO / ~65% VO herstelopdracht
Wat de Staat 2026 zegt

Burgerschap is de zwakste basisvaardigheid. Te vaak is het niet doelgericht, samenhangend en herkenbaar — activiteiten in plaats van doelen. De conceptkerndoelen burgerschap (sinds sept 2025) leveren nu de inhoud.

Wat je nú regelt & laat zien

Formuleer concrete leerdoelen, leg een doorlopende lijn vast — en monítor het. De BurgerschapsMonitor (0-meting) maakt de vierde eis hard: niet alleen aanbieden, maar aantonen dat het landt bij leerlingen.

→ Vindplaats: De BurgerschapsMonitor en zelfevaluaties vind je in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools. Meer over de BurgerschapsMonitor →
3

Differentiëren in de les — afstemming & de 5 kenmerken

OP3 Pedagogisch-didactisch handelenAl ruim een decennium het pijnpunt
Wat de Staat 2026 zegt

OP3 krijgt vaak onvoldoende doordat leraren te weinig afstemmen op verschillen tussen leerlingen. De inspectie schrijft het nóg concreter dan vorig jaar: afstemming hoort zowel op ondersteuning als op uitdaging gericht te zijn.

Wat je nú regelt & laat zien

Werk gericht aan effectieve, expliciete instructie (EDI) langs de 5 kenmerken: lesklimaat, instructie, afstemming, zelfregulatie, klassenmanagement. De OP3-scan brengt per kenmerk in beeld waar je staat — vanuit de leerling zelf.

→ Vindplaats: De OP3-scan staat klaar in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools.
4

Borg taal & rekenen — stabilisatie is geen verbetering

OP0 BasisvaardighedenNog geen trendbreuk
Wat de Staat 2026 zegt

Taal en rekenen in het PO zijn gestabiliseerd, terug op pre-corananiveau — maar nog onder het gewenste niveau. In VO en mbo dalen de prestaties. Geïntegreerd taalonderwijs is in opmars, maar nog niet geborgd.

Wat je nú regelt & laat zien

Een doelgericht, samenhangend curriculum dat aansluit op jouw leerlingenpopulatie. De Basisvaardigheden-scan toetst of aanbod, doorgaande lijn en zicht op resultaten op orde zijn — vóór de inspectie langskomt.

→ Vindplaats: De Basisvaardigheden-scan staat klaar in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools.
5

Hoorrecht: de leerling aan tafel — bij het OPP én bij de basisondersteuning

OP2 Zicht op ontwikkelingNieuw sinds 1 aug 2025
Wat verandert er

Twee dingen lopen samen. Elk kind met een OPP heeft recht op inspraak bij het eigen ontwikkelingsperspectief — inhoud, uitvoering én evaluatie. Daarnaast is er het hoorrecht basisondersteuning: de jaarlijkse consultatie van álle leerlingen over de ondersteuning op school.

Wat je nú regelt & laat zien

Een goed OPP maakt de onderwijsbehoefte expliciet en levert direct betere leskwaliteit. LesSpiegel Hoorrecht maakt zowel de OPP-inspraak als de jaarlijkse consultatie van álle leerlingen aantoonbaar — inclusief schoolgidstekst.

→ Vindplaats: Te vinden in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools. Hoorrecht basisondersteuning — álle leerlingen →
6

Bereid je voor op het nieuwe kader & de nieuwe kerndoelen

Onderzoekskader 2027Kerndoelen aug 2027 → 2031
Wat eraan komt

Vanaf augustus 2027 een volledig nieuw, integraal onderzoekskader en nieuwe kerndoelen voor alle leergebieden. De Staat 2026 ziet de kerndoelen als kans om je curriculum te actualiseren.

Wat je nú regelt & laat zien

Begin met de conceptkerndoelen burgerschap die er al zijn: lees ze met je team, vergelijk met je huidige aanpak. Wie nu een werkende cyclus heeft, stapt 2027 in zonder schok.

→ Vindplaats: Te vinden in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools. Doe mee aan de webinar Waarderingskader 2026-2027 →
7

Laat het zíen — vertel het niet

OP0 & OP3 in de praktijkLesSpiegel als bewijs
Het principe

De inspectie wil zien dát je cyclus werkt, niet alleen horen dát hij bestaat. Tweederde van de herstelopdrachten wordt binnen een jaar opgelost — één op de drie scholen krijgt het binnen dat jaar nét niet rond.

Hoe LesSpiegel het zichtbaar maakt

Schoolklimaat en leskwaliteit week na week, vanuit de leerling. Herhaald meten laat de groei zien — precies het bewijs voor OP0, OP3 en SKA3 dat een herstelonderzoek nodig heeft.

→ Vindplaats: Het e-book Leskwaliteit voor schoolleiders staat voor je klaar op SmartSchools — in de kennisgroep Staat van het Onderwijs op SmartSchools.

Toegang: Kennisgroep Kwaliteitszorg

Deelnemers aan deze webinar krijgen toegang tot de groep Staat van het Onderwijs — om dit stappenplan om te zetten in een werkende cyclus op de eigen school.

Toegang tot de zelfevaluaties Minitraining naar keuze Live Q&A
Maak je afspraak
SmartSchools De LesSpiegel® is een geregistreerd merk · SmartSchools B.V. & Roerconsult B.V. — Copyright 2026 | [email protected] · 0475 57 57 93