Het programma — langs de ruggengraat van de Staat 2026

De Staat van het Onderwijs 2026 — het kantelpunt

Waarom dit jaar anders is — en waar het onderwijsstelsel naartoe beweegt.

Wat we vertellen

• De kwaliteit staat onder druk, met grote verschillen tussen sectoren en regio's; de schoolleider krijgt de hoofdrol.
• De weg naar augustus 2026 — de laatste jaarlijkse bijstelling — en augustus 2027: een volledig nieuw, integraal onderzoekskader.
• Wat de wetgeving rond basisvaardigheden en kwaliteitszorg in beweging zet, en wat dat nú al van scholen vraagt.

Kwaliteitszorg: opnieuw het zwakste punt

Niet de visie ontbreekt — wel het aantoonbaar evalueren.

Wat we vertellen

• De drie kwaliteitszorgstandaarden — SKA1 visie/doelen, SKA2 uitvoering/kwaliteitscultuur, SKA3 evaluatie/verantwoording — zijn de vaakst onvoldoende beoordeelde standaarden van het hele kader.
• Tweederde van de herstelopdrachten wordt binnen een jaar opgelost; één op de drie scholen krijgt het binnen dat jaar nét niet rond — en hoe je dat voorkomt.
• Wat “inrichting, uitvoering en evaluatie” concreet betekenen voor jouw cyclus.

Burgerschapsonderwijs: de zwakste basisvaardigheid

In het PO kreeg ~58% een herstelopdracht op de basisvaardigheden, in het VO loopt burgerschap op tot ~65%.

Wat we vertellen

• Waarom zoveel scholen hier struikelen: het onderwijs is te vaak niet doelgericht, samenhangend en herkenbaar.
• Het verschil tussen activiteitengericht en doelgericht — en de vierde eis: gemonitord.
• Wat OP0 vraagt, hoe de conceptkerndoelen burgerschap de inhoud leveren, en hoe je aantoonbaar voldoet.

Differentiëren — al ruim een decennium het pijnpunt

De inspectie beschrijft het nóg concreter dan vorig jaar.

Wat we vertellen

• OP3 krijgt vaak onvoldoende doordat leraren te weinig afstemmen op verschillen — zowel op ondersteuning als op uitdaging.
• Wat effectieve, expliciete instructie (EDI) doet en waarom het werkt, langs de 5 kenmerken van de effectieve les.
• De directe link met OP3 en leskwaliteit — en de OP3-scan die deelnemers meekrijgen.

OPP + hoorrecht basisondersteuning

Nieuw sinds augustus 2025: elk kind heeft recht op inspraak bij het eigen OPP.

Wat we vertellen

• Wat hoorrecht vraagt van jouw school: leerlingen betrekken bij inhoud, uitvoering én evaluatie van het ontwikkelingsperspectief (OP2).
• Waarom een goed OPP direct betere leskwaliteit oplevert: het maakt de onderwijsbehoefte expliciet.
• Hoe LesSpiegel Hoorrecht inspraak aantoonbaar maakt — inclusief schoolgidstekst.

Basisvaardigheden — nog geen trendbreuk

“We hadden verwacht dat er een trendbreuk zou zijn, maar die is er nog niet.”

Wat we vertellen

• Taal en rekenen in het PO zijn gestabiliseerd (terug op pre-corananiveau) — maar stabilisatie is geen verbetering; in VO en mbo dalen de prestaties.
• Geïntegreerd taalonderwijs is in opmars, maar nog niet geborgd — kansen voor scholen die doelgericht werken.
• De Basisvaardigheden-scan die deelnemers meekrijgen.

De weg naar augustus 2027 — hoe bereid je je school voor?

Een concreet stappenplan: zorg dat de kwaliteitscyclus aantoonbaar werkt vóór het nieuwe kader.

Wat we vertellen

• Wat er verandert richting het nieuwe onderzoekskader, en wat je nú moet regelen.
• Het stappenplan langs kwaliteitszorg, burgerschap, differentiatie, basisvaardigheden en hoorrecht.
• Hoe je zorgt dat de cyclus aantoonbaar draait — en de nieuwe kerndoelen (aug 2027 → volledig 2031) op de horizon.

LesSpiegel® als bewijs — OP0 en OP3 in de praktijk

Laten zien — niet vertellen — dat de kwaliteitscyclus werkt.

Wat we vertellen

• Hoe je schoolklimaat en leskwaliteit structureel zichtbaar maakt voor de inspectie.
• Waarom herhaald meten de groei laat zien — precies het bewijs dat OP0, OP3 en SKA3 vragen.
• Leskwaliteit van binnenuit: van het zandpad naar een onderbouwd verhaal.