LesSpiegel®
Burgerschap IKC Sprankel
Basisschool Sprankel – Burgerschapsmonitor
Twee metingen · juni 2025 → mei 2026 · LesSpiegel®
Meting 1juni 2025 · 29 inzendingen
Meting 2mei 2026 · 37 inzendingen
Groepen5 · 6 · 7 · 8
Doelen 2025–2026★ K8 · H8 · V3
Overzicht
Kennis
Houding
Vaardigheden
Kennis · gem. "Ja"
45%
Meting 2 (mei '26)
Houding · gem. "Mee eens"
76%
Meting 2 (mei '26)
Vaardigheden
Concreet
Zichtbaar in voorbeelden
Inzendingen meting 2
37
meting 1: 29
Trend per groep · juni 2025 → mei 2026
Kennis · gemiddelde op gedeelde vragen (K1–K7)
Groep 5 *
38% → 42%
↑ +4
Groep 6
33% → 47%
↑ +14
Groep 7
61% → 59%
↓ -2
Groep 8
65% → 63%
↓ -2
Houding · gemiddelde op gedeelde vragen (H1–H7)
Groep 5 *
67% → 74%
↑ +7
Groep 6
81% → 72%
↓ -9
Groep 7
61% → 90%
↑ +29
Groep 8
75% → 90%
↑ +15
Vergelijking per groep, want de groepssamenstelling verschilt per meting (meting 2 telt meer groep 5) — een totaalvergelijking zou daardoor misleiden. Dit zijn herhaalde metingen op groepsniveau, niet dezelfde leerlingen. * Groep 5 had in meting 1 slechts 3 inzendingen; die deltas zijn gevoelig voor toeval. K8, H8 en V3 zijn nieuw in 2025–2026 en tellen niet mee in de trend.
Schooldoelen 2025–2026 · de drie ★-vragen (nieuw dit jaar)
★ Doel 1 · Kennis (K8)
"Ik weet wat begrippen als democratie, rechtsstaat en parlement betekenen."
5%
zegt "Ja" — duidelijke lacune, breed lage scores
★ Doel 3 · Houding (H8)
"Als de hele klas iets vindt, doe ik niet zomaar mee als ik het er niet mee eens ben."
46%
"mee eens" — wisselend, dip in groep 6
★ Doel 2 · Vaardigheid (V3)
"Hoe zorg jij dat iemand met een andere achtergrond/geloof zich welkom voelt?"
Zichtbaar
concrete strategieën, vooral groep 7–8
Inzichten BS Sprankel
- Het trendbeeld leest het eerlijkst per groep, niet over het totaal (de samenstelling verschilt per jaar).
- Houding laat de sterkste groei zien: groep 7 (+29) en groep 8 (+15) stijgen flink t.o.v. vorig jaar. Groep 6 daalt echter (−9) — dat is het aandachtspunt binnen de verder positieve lijn.
- Kennis: groep 6 gaat duidelijk vooruit (+14), de bovenbouw blijft stabiel hoog; groep 5 stijgt licht (let op: meting 1 had n=3 in groep 5).
- Het nieuwe kennisdoel ★K8 (staatsinrichting) is met 5% een uitgesproken lacune over alle groepen — het duidelijkste aanknopingspunt voor aanbod.
- Weerbaarheid tegen groepsdruk (★H8, 46%) vraagt aandacht in groep 6; empathie t.a.v. diversiteit (★V3) is in de bovenbouw al zichtbaar in concreet handelen.
Inzendingen per groep · meting 2 (mei '26)
Groep 5
11
inzendingen · 30%
Groep 6
11
inzendingen · 30%
Groep 7
7
inzendingen · 19%
Groep 8
8
inzendingen · 22%
Kennis · Democratische competenties
Per groep: % "Ja" in meting 2 (mei '26), met trend t.o.v. meting 1 (juni '25). K8 is dit jaar nieuw.
Ik weet wat gelijkwaardigheid betekent.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
18%
Groep 5
Aandacht
juni '25: 0% ↑ +18
9%
Groep 6
Aandacht
juni '25: 33% ↓ -24
57%
Groep 7
Voldoende
juni '25: 25% ↑ +32
38%
Groep 8
Aandacht
juni '25: 67% ↓ -29
Ik weet wat vrijheid van meningsuiting betekent.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
9%
Groep 5
Aandacht
juni '25: 0% ↑ +9
36%
Groep 6
Aandacht
juni '25: 22% ↑ +14
43%
Groep 7
Aandacht
juni '25: 38% ↑ +5
62%
Groep 8
Voldoende
juni '25: 56% ↑ +6
Ik weet dat Nederland een democratie is.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
18%
Groep 5
Aandacht
juni '25: 0% ↑ +18
45%
Groep 6
Aandacht
juni '25: 11% ↑ +34
43%
Groep 7
Aandacht
juni '25: 88% ↓ -45
38%
Groep 8
Aandacht
juni '25: 67% ↓ -29
Ik weet dat iedereen in Nederland gelijke rechten heeft, ook mensen die anders denken.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
73%
Groep 5
Goed
juni '25: 67% ↑ +6
64%
Groep 6
Voldoende
juni '25: 67% ↓ -3
100%
Groep 7
Uitstekend
juni '25: 88% ↑ +12
100%
Groep 8
Uitstekend
juni '25: 89% ↑ +11
Ik weet wat respectvol omgaan met anderen betekent.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
82%
Groep 5
Goed
juni '25: 100% ↓ -18
100%
Groep 6
Uitstekend
juni '25: 89% ↑ +11
100%
Groep 7
Uitstekend
juni '25: 100% = 0
100%
Groep 8
Uitstekend
juni '25: 100% = 0
Ik weet hoe je via stemmingen samen beslissingen kunt nemen in een groep.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
36%
Groep 5
Aandacht
juni '25: 100% ↓ -64
45%
Groep 6
Aandacht
juni '25: 11% ↑ +34
71%
Groep 7
Goed
juni '25: 75% ↓ -4
100%
Groep 8
Uitstekend
juni '25: 67% ↑ +33
Ik praat thuis wel eens over politiek of nieuws met mijn ouders.
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
55%
Groep 5
Voldoende
juni '25: 0% ↑ +55
27%
Groep 6
Aandacht
juni '25: 0% ↑ +27
0%
Groep 7
Aandacht
juni '25: 12% ↓ -12
0%
Groep 8
Aandacht
juni '25: 11% ↓ -11
Ik weet wat begrippen als democratie, rechtsstaat en parlement betekenen. ★ Doel 2025–2026 Nieuw dit jaar
% dat "Ja" antwoordt · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
0%
Groep 5
Aandacht
nieuw dit jaar
0%
Groep 6
Aandacht
nieuw dit jaar
14%
Groep 7
Aandacht
nieuw dit jaar
12%
Groep 8
Aandacht
nieuw dit jaar
Bevindingen kennis. Concrete, herkenbare begrippen zitten stevig: respectvol omgaan (K5) en gelijke rechten (K4) lopen op naar 100% in groep 8, en stemmen/besluitvorming (K6) groeit mee. Per groep is het beeld t.o.v. vorig jaar stabiel tot positief — groep 6 gaat het sterkst vooruit. De abstracte staatsinrichting blijft achter: ★K8 (democratie, rechtsstaat, parlement) scoort 0–14% — precies het kennisdoel voor 2025–2026 en het duidelijkste aanknopingspunt voor gericht aanbod.
Houding · Democratische waarden
Per groep: verdeling mee eens / een beetje / niet mee eens in meting 2, met trend op "mee eens" t.o.v. meting 1. H8 is dit jaar nieuw.
Niet mee eens
Een beetje mee eens
Mee eens
Ik vind het belangrijk dat mensen met verschillende meningen naar elkaar luisteren.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
91%
91%
juni '25: 67% ↑+24
Groep 6
18%
73%
73%
juni '25: 89% ↓-16
Groep 7
100%
100%
juni '25: 75% ↑+25
Groep 8
12%
88%
88%
juni '25: 67% ↑+21
Ik vind dat iedereen gelijk behandeld moet worden, ongeacht geloof of huidskleur.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
82%
82%
juni '25: 100% ↓-18
Groep 6
91%
91%
juni '25: 89% ↑+2
Groep 7
100%
100%
juni '25: 88% ↑+12
Groep 8
100%
100%
juni '25: 100% =0
Ik durf mijn mening te geven, ook als die anders is dan die van anderen.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
18%
73%
73%
juni '25: 33% ↑+40
Groep 6
55%
36%
36%
juni '25: 67% ↓-31
Groep 7
100%
100%
juni '25: 38% ↑+62
Groep 8
25%
75%
75%
juni '25: 56% ↑+19
Ik vind het belangrijk dat we op school samen beslissingen nemen.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
36%
55%
55%
juni '25: 67% ↓-12
Groep 6
27%
64%
64%
juni '25: 78% ↓-14
Groep 7
14%
86%
86%
juni '25: 50% ↑+36
Groep 8
12%
88%
88%
juni '25: 78% ↑+10
Ik vind het belangrijk om goed samen te werken met anderen.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
27%
64%
64%
juni '25: 67% ↓-3
Groep 6
36%
64%
64%
juni '25: 78% ↓-14
Groep 7
29%
71%
71%
juni '25: 75% ↓-4
Groep 8
12%
88%
88%
juni '25: 89% ↓-1
Ik vind dat we op school mensen moeten helpen die worden buitengesloten.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
91%
91%
juni '25: 67% ↑+24
Groep 6
91%
91%
juni '25: 89% ↑+2
Groep 7
14%
86%
86%
juni '25: 50% ↑+36
Groep 8
100%
100%
juni '25: 56% ↑+44
Het is belangrijk om mensen met een andere achtergrond of geloof te begrijpen.
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
27%
64%
64%
juni '25: 67% ↓-3
Groep 6
18%
82%
82%
juni '25: 78% ↑+4
Groep 7
14%
86%
86%
juni '25: 50% ↑+36
Groep 8
12%
88%
88%
juni '25: 78% ↑+10
Als de hele klas iets vindt, doe ik niet zomaar mee als ik het er niet mee eens ben. ★ Doel 2025–2026 Nieuw dit jaar
aandeel "mee eens" · mei '26 met trend t.o.v. juni '25
Groep 5
18%
27%
55%
55%
nieuw
Groep 6
36%
45%
19%
19%
nieuw
Groep 7
29%
71%
71%
nieuw
Groep 8
50%
50%
50%
nieuw
Bevindingen houding. De democratische grondhouding is sterk en groeit in de bovenbouw fors mee (groep 7: +29, groep 8: +15 op de gedeelde vragen): gelijke behandeling, helpen wie buitengesloten wordt en luisteren scoren hoog. Twee aandachtspunten: groep 6 ligt t.o.v. vorig jaar lager, en het nieuwe doel ★H8 (weerbaarheid tegen groepsdruk) is wisselend met een lage score in groep 6 — eigen standpunt durven houden vraagt gerichte oefening.
Vaardigheden · Democratisch handelen
Open antwoorden uit meting 2 (mei '26). V1 en V2 stonden ook in meting 1; V3 (empathie/diversiteit) is dit jaar nieuw als schooldoel.
Respectvol omgaan met wie anders denkt (V1)
Groep 7
bij schoolreisje waren ik en mijn vriendin ergens niet mee eens maar we waren er respectvol over.
Groep 8
dat echte gevoelens aan elkaar geven, bijv. niet twee gezichten hebben
Groep 8
als iemand heel verdrietig is door iets wat er gebeurd is, moet je respectvol zijn
Groep 6
ja, want iedereen is anders dan de ander.
Groep 6
hij mag een eigen mening hebben
Groep 5
Maren en ik waren op de trampoline en ze wou een ander spel doen; ik zei dat we het toch allebei gaan doen
Een andere mening dan de meeste in de klas (V2)
Groep 8
iemand stak alleen zijn vinger op om zijn eigen mening te uiten
Groep 8
ik vind het knap dat ze durven een eigen mening te geven zonder bang te zijn
Groep 7
bij het schoolreisje wou iemand ergens anders heen — er was een verschil in mening
Groep 6
ja, omdat we allemaal een mening hebben
Groep 5
ja, want ik heb soms een andere mening dan de kinderen in de klas
Groep 6
je mag een eigen mening hebben
★ Iemand met een andere achtergrond/geloof welkom laten voelen (V3 · doel 2025–2026)
Groep 8
vragen stellen wat zij anders doen dan ons en goed luisteren — dan kun je je aanpassen
Groep 7
1) aardig tegen diegene doen 2) diegene hetzelfde behandelen als ieder ander
Groep 8
tegen diegene even aardig zijn als de rest en met alles mee laten doen
Groep 6
door te zeggen dat het niet erg is als je een ander geloof hebt
Groep 6
ik ben voor God, mijn moeder is voor Boeddha
Groep 5
hij of zij is altijd welkom, hier in Gelderland
Groep 6
leuk met elkaar spelen en gamen — het maakt niet uit welk geloof of achtergrond je hebt
Groep 5
ik help kinderen die het moeilijk hebben
Bevindingen vaardigheden. Leerlingen geven concrete, herkenbare voorbeelden — de positieve houding vertaalt zich naar handelen. Op ★V3 (empathie/diversiteit) noemen vooral groep 7–8 actieve strategieën: laten meedoen, vragen stellen, gelijk behandelen. In groep 5–6 blijft het vaker bij algemene welkomstgebaren ("samen spelen", "lief doen").
BS Sprankel · Burgerschapsmonitor · meting 1 (juni 2025, 29) + meting 2 (mei 2026, 37 inzendingen) · LesSpiegel® — SmartSchools BV
LesSpiegel® – Helpdesk: 0475 57 57 93 – [email protected]