Roerconsult SmartSchools

Informatie voor schoolleiders en bestuurders

Signaleringswaarden en de normering van de doorstroomtoets

Er veranderen twee dingen op twee verschillende niveaus, en er komt een derde verandering bij. Op deze pagina staat per vraag wat er verandert, door wie, en wat je er in de praktijk van merkt.

Primair onderwijs Bijgewerkt 31 oktober 2026 Bronnen: Onderwijsinspectie, CvTE, AVS, PO-Raad

Kort gezegd. De inspectie heeft haar signaleringswaarden opnieuw vastgesteld. Dat verandert de grens.

Het CvTE herijkt de normering van de doorstroomtoets. Dat verandert het resultaat zelf.

En de schoolweging wordt anders berekend, omdat het CBS zijn indicator heeft herijkt. Dat verandert welke grens voor jou geldt.

Wat is een signaleringswaarde eigenlijk?

De signaleringswaarde is de ondergrens die de inspectie gebruikt bij de beoordeling van de leerresultaten.

Het zijn twee percentages. Het aandeel leerlingen dat minimaal referentieniveau 1F haalt, en het aandeel dat minimaal 1S voor rekenen of 2F voor taal haalt.

Voor 1F is de waarde 85 procent, voor alle scholen gelijk.

De waarde voor 1S/2F hangt af van de schoolweging. Hoe hoger de weging, hoe lager het percentage dat wordt verwacht.

De inspectie rekent met een driejaarsgemiddelde van de doorstroomtoetsen en met een driejaarsgemiddelde van de schoolweging.

Onder de signaleringswaarde uitkomen is geen automatisch Onvoldoende. Een inspecteur beoordeelt het resultaat, en een school kan met navolgbare informatie alsnog Voldoende krijgen als zij laat zien dat leerlingen hebben gepresteerd naar wat van hen verwacht kon worden.

De waarden spelen alleen een rol als er daadwerkelijk een kwaliteitsonderzoek op de school plaatsvindt.

Wat heeft de inspectie per 1 augustus 2026 veranderd?

Zij heeft de signaleringswaarden voor 1S/2F opnieuw vastgesteld. De waarde voor 1F is 85 procent gebleven.

Hieronder vijf wegingscategorieen, met de waarde van vorig schooljaar en de waarde die nu geldt.

Schoolweging1S/2F tot 20261S/2F nuRichting
20-2168,3%70,7%omhoog
25-2653,8%53,5%vrijwel gelijk
30-3145,5%42,6%omlaag
35-3634,3%31,2%omlaag
39-4030,3%29,3%omlaag

Let op de richting. Bij een lage schoolweging gaat de grens omhoog, bij een hoge schoolweging gaat hij omlaag. Scholen met weinig gewicht in de weging moeten dus meer halen dan vorig jaar, scholen met veel gewicht minder.

De waarden zijn zo gezet dat per wegingscategorie ongeveer tien procent van de scholen eronder uitkomt.

De standaard waarmee wordt gerekend bestaat dit schooljaar uit de doorstroomtoetsen van 2024, 2025 en 2026, en de schoolweging van 2022-2023, 2023-2024 en 2024-2025. Voor het eerst gaat het alleen om doorstroomtoetsen, zonder eindtoetsen in de reeks.

Heeft je school een afgeronde weging, bijvoorbeeld 25, dan geldt de categorie waar die weging in valt, dus 25-26.

Bekijk de hele tabel voor 2026-2027
Schoolweging1FSignaleringswaarde 1S/2F
20-2185%70,7%
21-2285%66,6%
22-2385%62,6%
23-2485%59,1%
24-2585%56,1%
25-2685%53,5%
26-2785%51,4%
27-2885%49,4%
28-2985%47,4%
29-3085%45,1%
30-3185%42,6%
31-3285%40,0%
32-3385%37,3%
33-3485%34,8%
34-3585%32,8%
35-3685%31,2%
36-3785%30,2%
37-3885%29,6%
38-3985%29,3%
39-4085%29,3%

Bron: Onderwijsinspectie, beoordeling leerresultaten primair onderwijs schooljaar 2026-2027, geldend per 1 augustus 2026. De waarde voor 1F is 85 procent bij elke schoolweging.

En wat verandert het CvTE aan de doorstroomtoets?

Het CvTE stelt de grensscores opnieuw vast. Dat bepaalt op welk referentieniveau een leerling uitkomt.

Tot nu toe werd de normering van een jaar gebaseerd op de normering van het jaar ervoor.

Vanaf de doorstroomtoets van 2027 worden alle beschikbare toetsgegevens sinds 2018 gebruikt, en wordt er elk jaar opnieuw herijkt.

Het CvTE verwacht dat het aandeel leerlingen dat 2F voor Lezen haalt landelijk iets lager uitvalt.

Voor de overige referentieniveaus en voor de verdeling van de toetsadviezen verwacht het CvTE beperkte effecten.

Welke verschillen er per school ontstaan, moet nader onderzoek uitwijzen. Dat is nu dus niet bekend.

Wat is dan precies het verschil tussen die twee?

De inspectie verandert de meetlat. Het CvTE verandert wat er gemeten wordt.

Inspectie

Signaleringswaarden

Wat het is
De ondergrens waaraan je resultaat wordt afgemeten.
Waar het aangrijpt
Op de beoordeling van de school.
Geldt vanaf
1 augustus 2026.
Wat je merkt
Hetzelfde resultaat, een andere grens.

CvTE

Normering doorstroomtoets

Wat het is
De grensscores waarmee het referentieniveau van een leerling wordt bepaald.
Waar het aangrijpt
Op het resultaat zelf.
Geldt vanaf
De doorstroomtoets van 2027.
Wat je merkt
Dezelfde leerling, mogelijk een ander niveau.

In een zin: de signaleringswaarde zegt welk percentage bij jouw schoolweging wordt verwacht. De normering bepaalt welke leerling in dat percentage terechtkomt.

Ze staan los van elkaar en ze zijn door verschillende partijen vastgesteld. Ze komen wel samen uit bij hetzelfde getal op je resultatenoverzicht.

Verandert de schoolweging ook?

Ja. En dat is de derde verandering, die in de berichtgeving het minst opvalt.

Het CBS gebruikt een nieuwe methode voor de risico-indicator onderwijsachterstanden. Daardoor is er voor 2026 geen juiste schoolweging beschikbaar.

Vanaf maart 2027 telt de schoolweging van 2025 daarom twee keer mee. Het driejaarsgemiddelde wordt 2024, 2025 en 2025, in plaats van 2024, 2025 en 2026.

De inspectie verwacht weinig gevolgen voor de meeste scholen. Bij scholen die rond de signaleringswaarde uitkomen en waar een kwaliteitsonderzoek plaatsvindt, maakt zij zo nodig een nadere afweging bij de standaard Onderwijsresultaten.

Er is nog iets veranderd. Sinds 1 augustus 2026 wordt de driejaarsschoolweging voor een school met dislocaties of erkende nevenvestigingen voor de hele instelling vastgesteld, op basis van de schoolweging van 2023, 2024 en 2025.

Wat betekent dit bij elkaar voor een school?

Dat laat zich het makkelijkst zien met een rekenvoorbeeld.

Een school met schoolweging 30, dus categorie 30-31.

Haar driejaarsgemiddelde voor 1S/2F is 44 procent.

Grens tot 2026

45,5%

Het resultaat lag eronder.

Grens nu

42,6%

Hetzelfde resultaat ligt erboven.

Resultaat school

44%

Ongewijzigd.

In de school is niets veranderd. In de beoordeling wel.

Datzelfde werkt ook de andere kant op. Een school met weging 20 kwam vorig jaar met 69 procent boven de grens uit, en komt met hetzelfde resultaat nu eronder.

Daar komt vanaf 2027 de nieuwe normering bij, die het resultaat zelf kan laten dalen. En de schoolweging, die met dezelfde leerlingen anders kan uitvallen.

Drie veranderingen die op hetzelfde getal ingrijpen, in dezelfde periode.

Houdt de inspectie rekening met de nieuwe normering?

Ja. Zij noemt het onwenselijk dat scholen in het toezicht nadeel ondervinden van de herijking.

Zij past haar werkwijze zo nodig aan, maar heeft daarvoor de resultaten van de doorstroomtoets 2027 nodig. Voor de onderzoeken van dit schooljaar verandert er niets.

Vanaf 1 maart 2027 kan de doorstroomtoets van 2027 meetellen in een kwaliteitsonderzoek, maar alleen op verzoek van de school.

Dan wordt gerekend met de doorstroomtoetsen van 2025, 2026 en 2027, en met de schoolweging van 2023-2024, 2024-2025 en 2025-2026.

Die route wordt alleen gebruikt als het resultaat als Voldoende beoordeeld kan worden. De bijbehorende schoolweging staat uiterlijk in februari 2027 online.

Het is dus een keuze van de school, en het is nuttig om die keuze op tijd te kunnen maken.

Wat zegt de PO-Raad hierover?

De PO-Raad vindt dat de doorstroomtoets een te grote rol heeft gekregen.

Zij wil een scheiding tussen het vaststellen van het niveau van een individuele leerling en het gebruik als graadmeter voor schoolkwaliteit.

Zij maakt zich zorgen over de voorspelbaarheid, de vergelijkbaarheid en het vertrouwen in de uitkomsten.

Over de schoolweging stelt zij dat scholen met dezelfde leerlingen een lagere weging krijgen en daardoor minder middelen voor onderwijsachterstandenbeleid, en dat invoering per 1 januari 2027 in de bekostiging te snel gaat.

Zij roept OCW, de inspectie en het CvTE op hier rekening mee te houden.

Wat kun je als school hiermee doen?

Ik zou er vooral voor zorgen dat je je eigen verhaal nog kunt vertellen.

Een trend over drie jaar wordt moeilijk uit te leggen als de grens, de normering en de weging in diezelfde jaren allemaal zijn veranderd.

Het getal kan stijgen zonder dat het onderwijs beter is geworden. En het kan gelijk blijven terwijl het onderwijs wel beter is geworden.

Wat je zelf in de hand hebt, is je onderbouwing. Een school die onder de signaleringswaarde uitkomt kan met navolgbare informatie alsnog Voldoende krijgen.

Drie dingen die ik zou vastleggen per jaar:

WatWaarom het later helpt
Welke signaleringswaarde in dat jaar goldAnders vergelijk je straks resultaten met twee verschillende grenzen.
Welke schoolweging is gebruikt, en uit welke jarenEen lagere weging betekent een hogere grens, zonder dat de leerlingen anders zijn.
Wat er in de school is veranderd in die periodeDat is het enige deel van de verklaring dat van jullie zelf is.

Daarmee ga je van een getal verantwoorden naar je onderwijs verantwoorden. Dat laatste houdt stand als de rekenregels weer wijzigen.

Overal werkt wel iets, niets werkt overal

Wat een verandering in de normering voor jouw school betekent, is landelijk niet te zeggen. Het hangt af van je schoolweging, van je leerlingen en van waar je nu precies uitkomt.

Daarom is de vraag niet of de nieuwe grens gunstig is, maar of je kunt laten zien wat er bij jullie werkelijk is veranderd.

Als iemand volgend jaar vraagt waarom jullie resultaat is veranderd, kun je dan het verschil aanwijzen tussen de norm en het onderwijs?

Verantwoording

  • Onderwijsinspectie, Beoordeling leerresultaten primair onderwijs schooljaar 2026-2027. Signaleringswaarden per 1 augustus 2026, de standaard en de regeling vanaf 1 maart 2027.
  • Onderwijsinspectie, Beoordeling leerresultaten primair onderwijs 2025-2026. De waarden die tot dit schooljaar golden.
  • Onderwijsinspectie, 7 oktober 2026, Schoolweging en leerresultaten na verandering toezicht op dislocaties en erkende nevenvestigingen.
  • AVS, 28 oktober 2026, Normering doorstroomtoets verandert in 2027.
  • PO-Raad, Gewijzigde normering van de doorstroomtoets en beoordeling van onderwijsresultaten per 2027. Hier staat dat de schoolweging van 2025 twee keer meetelt en waarom.

Normen worden jaarlijks opnieuw vastgesteld. Controleer bij gebruik altijd de pagina van de inspectie voor het schooljaar waar het om gaat.

Roerconsult en SmartSchools

Deze pagina is informatief en geen juridisch advies.