Roerconsult, kwaliteitszorg in handen De LesSpiegel

LesSpiegel Burgerschapsmonitor

Onderwijscentrum Het Roessingh

Afdeling Regulier Groep 3 t/m 8 84 leerlingen 11 vragen, 8 minuten Bron: ZDWD Burgerschap, 22-10-2026

Voorbeeldweergave met fictieve cijfers. De elf vragen zijn echt en komen uit de eigen ZDWD-kaart van de school. Er is nog geen meting afgenomen en er zijn geen leerlinggegevens verwerkt. De percentages laten alleen zien hoe de terugkoppeling eruitziet.

Kennis, vaardigheden en houding

A4 vragen

Kennis

72%

één antwoord is juist; gerapporteerd als percentage juist per groep

B3 vragen

Vaardigheden

65%

geen fout antwoord; gerapporteerd als verdeling, met het meest zelfstandige antwoord apart zichtbaar

C4 vragen

Houding

88%

driepunts- of vierpuntsschaal; gerapporteerd als percentage behaald

Het eigen plan vraagt om deze drie. Daarin staat: een doorlopende leerlijn van groep 1 t/m 8 waarbij kennis, vaardigheden en houdingen geïntegreerd worden aangeboden. De wet vraagt hetzelfde. Daarom meet de monitor alle drie, en niet alleen wat leerlingen vinden.

Dezelfde uitkomst, gelezen per kerndoel

Kerndoel 19

Democratische oefenplaats

71%

Kerndoel 20

Samenleven in een democratische rechtsstaat

83%

Kerndoel 21

Democratische en maatschappelijke betrokkenheid

78%

De norm komt uit het plan zelf. Daarin staat: minimaal 80% van de leerlingen voelt zich veilig, kan groepsafspraken uitleggen, toont respectvol gedrag, participeert actief en behaalt de vastgestelde burgerschapsdoelen. Die 80% is de verticale streep in elke balk.

A. Kennis één antwoord is juist; gerapporteerd als percentage juist per groep

Kerndoel 20 · Samenleven in een democratische rechtsstaat

Afspraken en regels

K1
Groep 6 t/m 8n = 84

Waarom zijn er op school afspraken en regels?

  • Om te kunnen straffen als iemand iets fout doet
  • Zodat iedereen weet waar hij aan toe is en zich veilig voeltjuiste antwoord
  • Omdat dat nu eenmaal zo hoort

Groep 3 t/m 5 · Bij ons op school hebben we de 8 regels van het OCR. Waarvoor zijn die regels?

84%

4 punt boven de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 576%
Groep 6 t/m 890%

Uit het eigen plan, groep 4: begrijpt waarom regels nodig zijn

Waarom deze vraag

De 8 regels van het OCR staan in het plan als pijler waarop burgerschap is gebaseerd. Of leerlingen weten waarvoor die regels zijn, kun je alleen aan hen vragen.

Kerndoel 20 · Samenleven in een democratische rechtsstaat

Respect

K2
Groep 6 t/m 8n = 84

Een van onze waarden is Respect, Does Lief. Wat betekent respect?

  • Dat je iemand serieus neemt, ook als je het niet met hem eens bentjuiste antwoord
  • Dat je het altijd met elkaar eens moet zijn
  • Dat je je mening voor je houdt

Groep 3 t/m 5 · Een van onze waarden is Respect, Does Lief. Wat betekent respect?

79%

1 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 570%
Groep 6 t/m 886%

Uit het eigen plan, groep 4: behandelt anderen met respect

Waarom deze vraag

Respect is een van de vier waarden en staat vijf weken per periode centraal. Deze vraag laat zien of de uitleg is geland of alleen de slogan.

Kerndoel 19 · Democratische oefenplaats

Verschil van mening

K3
Groep 6 t/m 8n = 84

In een groep denken mensen verschillend. Wat hoort daarbij?

  • Dat de meerderheid de rest overtuigt
  • Dat iedereen zijn mening mag geven en er samen een besluit komtjuiste antwoord
  • Dat je het verschil maar beter kunt laten rusten

Groep 3 t/m 5 · In de klas zijn niet alle kinderen het met elkaar eens. Wat hoort daar dan bij?

68%

12 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 557%
Groep 6 t/m 877%

Uit het eigen plan, groep 6: houdt rekening met verschillende standpunten

Waarom deze vraag

Het plan noemt de school een mini-samenleving en oefenplaats. Dit is de kennisvraag die daaronder ligt.

Kerndoel 21 · Democratische en maatschappelijke betrokkenheid

Leerlingenraad

K4
Groep 6 t/m 8n = 84

Waarom zijn er verkiezingen voor de leerlingenraad?

  • Zodat de school weet wie het leukst is
  • Zodat leerlingen zelf kiezen wie namens hen meepraatjuiste antwoord
  • Omdat de wet dat verplicht

Groep 3 t/m 5 · Wat doet de leerlingenraad op onze school?

57%

23 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 541%
Groep 6 t/m 869%

Uit het eigen plan, groep 7: begrijpt waarom verkiezingen belangrijk zijn

Waarom deze vraag

Leerlingenraadverkiezingen en leerlingenraad staan in het extra aanbod van het plan. Deze vraag laat zien of leerlingen begrijpen waarvoor die er zijn.

B. Vaardigheden geen fout antwoord; gerapporteerd als verdeling, met het meest zelfstandige antwoord apart zichtbaar

Kerndoel 19 · Democratische oefenplaats

Iedereen doet mee

S1
Groep 6 t/m 8n = 84

Je ziet dat een klasgenoot niet mee kan doen met een opdracht. Wat doe jij?

  • Ik ga verder met mijn eigen werk
  • Ik vraag of ik kan helpen
  • Ik zoek met hem naar een manier waarop het wel luktmeest zelfstandig

Groep 3 t/m 5 · Je ziet dat een klasgenoot niet mee kan doen met een opdracht. Wat doe jij?

74%

6 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 569%
Groep 6 t/m 878%

Uit het eigen plan, groep 4: zorgt ervoor dat iedereen mee kan doen; helpt anderen wanneer dat nodig is

Waarom deze vraag

Bij deze populatie is meedoen geen vanzelfsprekendheid. Het plan noemt het expliciet bij groep 4 en in de differentiatie.

Kerndoel 19 · Democratische oefenplaats

Conflict oplossen

S2
Groep 6 t/m 8n = 84

Je hebt ruzie met iemand in de klas. Wat doe jij als eerste?

  • Ik laat het erbij zitten
  • Ik praat erover met de andermeest zelfstandig
  • Ik vraag iemand om erbij te zijn terwijl wij praten

Groep 3 t/m 5 · Je hebt ruzie met iemand in de klas. Wat doe jij als eerste?

61%

19 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 548%
Groep 6 t/m 872%

Uit het eigen plan, groep 4: lost kleine conflicten op met hulp van een volwassene

Waarom deze vraag

Hier zit de duidelijkste leerlijn van het hele plan, van groep 4 met hulp van een volwassene naar groep 8 zelfstandig via overleg. Door dezelfde situatie per leerjaar uit te zetten wordt die leerlijn meetbaar in plaats van beschreven.

Kerndoel 19 · Democratische oefenplaats

Luisteren naar een ander

S3
Groep 6 t/m 8n = 84

Iemand komt met een argument waar jij het niet mee eens bent. Wat doe jij?

  • Ik leg uit waarom hij ongelijk heeft
  • Ik vraag door tot ik snap waarom hij dat vindtmeest zelfstandig
  • Ik houd het voor me

Groep 3 t/m 5 · Iemand vindt iets heel anders dan jij. Wat doe jij?

59%

21 punt onder de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 552%
Groep 6 t/m 865%

Uit het eigen plan, groep 5: houdt rekening met de mening van anderen

Waarom deze vraag

Het derde antwoord is bewust geen fout antwoord maar een stille reactie. Juist dat percentage is bruikbaar in de groepsbespreking.

C. Houding driepunts- of vierpuntsschaal; gerapporteerd als percentage behaald

Kerndoel 19 · Democratische oefenplaats

Plezier

H1
Groep 6 t/m 8Waarde Pleziern = 84

Ik ga met plezier naar school.

Groep 3 t/m 5 · Ik ga met plezier naar school.

91%

11 punt boven de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 593%
Groep 6 t/m 889%
Waarom deze vraag

Waarde Plezier: samen leren we hier met veel plezier. Raakt ook de ambitie dat minimaal 80 procent zich veilig voelt.

Kerndoel 21 · Democratische en maatschappelijke betrokkenheid

Zelfvertrouwen

H2
Groep 6 t/m 8Waarde Zelfvertrouwenn = 84

Als ik iets nog nooit heb gedaan, denk ik dat ik het kan leren.

Groep 3 t/m 5 · Als ik iets nog nooit heb gedaan, denk ik dat ik het kan leren.

86%

6 punt boven de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 588%
Groep 6 t/m 884%
Waarom deze vraag

Waarde Zelfvertrouwen, letterlijk uit de slogan van de school.

Kerndoel 21 · Democratische en maatschappelijke betrokkenheid

Zelfstandigheid

H3
Groep 6 t/m 8Waarde Zelfstandigheidn = 84

Wat ik zelf kan, doe ik zelf.

Groep 3 t/m 5 · Wat ik zelf kan, doe ik zelf.

90%

10 punt boven de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 587%
Groep 6 t/m 892%
Waarom deze vraag

Waarde Zelfstandigheid, en tegelijk de missie van de school: leer het mij zelf te doen.

Kerndoel 20 · Samenleven in een democratische rechtsstaat

Respect

H4
Groep 6 t/m 8Waarde Respectn = 84

Ik let op hoe ik met anderen praat, ook als ik het niet met iemand eens ben.

Groep 3 t/m 5 · Ik let op hoe ik met anderen praat.

85%

5 punt boven de norm eigen norm 80%, de verticale streep in de balk

Groep 3 t/m 582%
Groep 6 t/m 888%
Waarom deze vraag

Waarde Respect, Does Lief. Sluit aan op de ambitie dat minimaal 80 procent respectvol gedrag toont.

Open slotvraag

Is er iets op school waar jij over zou willen meebeslissen? Niet verplicht. De antwoorden zijn direct bruikbaar als agenda voor de leerlingenraad.

Over wat we doen op de vrijdagmiddag.groep 5
Ik wist niet dat dat mocht.groep 6
Over de pauze en wie er bij welke tafel zit.groep 8

Wat dit is. Een voorbeeld van de vragenset en de terugkoppeling, gemaakt op basis van de eigen ZDWD-kaart Burgerschap van de school.

De leerling ziet nooit goed of fout. De school ziet percentages per groep, per onderdeel en per kerndoel, nooit een cijfer per kind.

Zien! gaat over wat de leerkracht waarneemt. De LesSpiegel gaat over wat de leerling zelf weet, doet en vindt. De twee staan naast elkaar.

LesSpiegel · Roerconsult & SmartSchools BV · 0475 57 57 93